Ervaringsdeskundigen in de zorg

Bron: wikipedia

Je patiënt krijgt een operatie en moet de leefstijl drastisch veranderen. Je huurder heeft een flinke huurachterstand. Je schrijft iemand dus aan met een boodschap waarmee je iets gedaan wilt krijgen. Maar hoe kun je dat het beste doen? Hoe kun je de ontvanger stimuleren tot actie zonder de persoon te veroordelen en zonder te vervallen tot dreigen en commanderen? Schrijf stress-sensitief!

Stress heeft een grote invloed op de manier waarop we een boodschap in ons opnemen. Dit geldt ook voor teksten. Wie stress voelt, kan minder complexe informatie opnemen en wordt snel getriggerd door bepaalde woorden.

Tips
Om de boodschap goed over te brengen, gebruik je natuurlijk begrijpelijke taal: B1. Maar stress-sensitief schrijven is meer dan dat alleen. Je houdt ook rekening met de gevoelens van de ontvanger. Je weet dat deze om wat voor reden dan ook in een kwetsbare positie zit. Daar stem je je taalgebruik op af. Je brengt je boodschap zo vriendelijk en begripvol mogelijk, zonder iets van de informatie verloren te laten gaan.

Met deze tips kun je als zorgprofessional je tekst zo stress-sensitief mogelijk maken:

1) Laat merken dat je de lezer begrijpt
Toon begrip voor de moeilijke situatie waarin deze mogelijk nu zit en de spanningen die dit meebrengt. ‘U krijgt een operatie aan uw maag. Wij begrijpen dat dit spannend voor u is en dat u veel vragen heeft. Bij vragen kunt u altijd voor ons terecht. Ook hebben wij een vertrouwenspersoon.’

2) Laat oordelen achterwege
Mensen lijden vaak al genoeg onder oordelen over hun situatie. Neem een open, constructieve houding aan, ondanks de fouten die je lezer misschien gemaakt heeft.Benoem, maar oordeel niet.
Niet: U gebruikt regelmatig alcohol. Dat is zeer schadelijk. Niet alleen schaadt u uw lichaam met deze gewoonte, ook uw sociale leven zal hier onherroepelijk onder lijden.
Wel: U geeft aan regelmatig alcohol te gebruiken. Hiervan ontspant u en u vergeet uw zorgen. Toch merkt u de laatste tijd ook schadelijke effecten van deze gewoonte, zo geeft u aan.

3) Laat triggerende, emotionele woorden en een dreigende toon achterwege
Woorden als ‘boete’ en ‘aanmaning’ brengen een stressreactie bij mensen teweeg. Het klinkt vriendelijker als je zegt dat je ’25 euro in rekening moet brengen’, dan als je zegt ‘ u krijgt 25 euro boete’. Let ook op de toon.
Niet: U heeft tot 1 maart om te betalen, dan schakelen wij een incassobureau in.
Wel: Wij vragen u of u uiterlijk 1 maart wilt betalen. Heeft u hier vragen over? Wilt u misschien een regeling treffen? Neem contact met ons op.

4) Ga naast de lezer staan
Stel je niet op als tegenstander, maar als medestander. Dreig niet met incasso’s, maar biedt hulp aan. Veroordeel iemand niet om zijn ongezonde leefstijl, maar toon begrip en bied aan samen te kijken hoe het beter kan. Leg uit waarom iets is zoals het is.
Niet: Gebruik dit medicijn nooit in combinatie met alcohol!
Wel: Als u dit medicijn gebruikt in combinatie met alcohol, dan kunnen er klachten optreden, zoals….. Daarom raden wij u af om alcohol te drinken zolang u dit medicijn gebruikt.

5) Ga uit van het goede in de mens
Denk niet vanuit wantrouwen. Mensen kunnen fouten maken, maar bedoelen het meestal echt goed. Soms vergeet iemand de rekening te betalen. Soms is de stress zo groot dat iemand in ongezonde gewoontes vervalt. Het is niet altijd ‘eigen schuld, dikke bult’. Spreek mensen daarom niet verwijtend aan, als je niet eens weet of iemand wel iets te verwijten valt.

6) Spreek de waarheid en verzwijg niets
Je kunt je boodschap minder stressvol maken door de stressvolle inhoud gewoon achterwege te laten. Of door glashard te liegen. Maar dan ben je niet eerlijk. En mensen komen er vroeg of laat toch achter. Heel ethisch is het niet om voor je patiënt verborgen te houden dat deze eigenlijk veel zieker is dan van te voren gedacht. En die boete moet linksom of rechtsom uiteindelijk toch betaald worden, dus dat zul je de lezer toch op subtiele duidelijk moeten maken. Wees vriendelijk, maar spreek de volledige waarheid.

Tekstbureau Zorg Verwoord spreekt de taal van de gewone mens. Werk je in zorg, welzijn, wonen of. het maatschappelijk domein en zoek je de juiste toon in het contact met de burger? Ik help je om je teksten stress-sensitief te maken. Teksten die de ontvanger activeren én geruststellen.